Een leerling die met een gebaar duidelijk maakt wat nodig is. Een leraar die gesproken taal ondersteunt met een herkenbaar teken. Soms maakt één gebaar het verschil tussen niet begrijpen en mee kunnen doen.
Daarom biedt Punt Speciaal onderwijsgroep een gebarencursus aan voor al het onderwijzend personeel. De cursus vindt meerdere keren per jaar plaats op verschillende schoollocaties. Zo krijgen leraren en onderwijsassistenten de kans om ondersteunende gebaren te leren en direct toe te passen in hun dagelijkse werk.
Voor een deel van de leerlingen is gesproken taal moeilijk te begrijpen. Andere leerlingen hebben meer tijd nodig om informatie te verwerken of communiceren zonder gesproken taal. Gebaren maken woorden zichtbaar en geven leerlingen een extra manier om zich uit te drukken.
“Door het gebruik van gebaren wordt taal visueel ondersteund”, vertelt een van de cursusleiders. “Daardoor wordt het voor leerlingen makkelijker om deel te nemen aan het onderwijs.”
Gebaren ondersteunen niet alleen het begrijpen van taal. Ze kunnen leerlingen ook helpen om wensen, gevoelens en behoeften duidelijk te maken.
“Het is voor een leerling vaak makkelijker om zich non-verbaal te uiten. Door gebaren in te zetten, voelen leerlingen zich meer gezien en begrepen.”
Tijdens de cursus leren deelnemers honderd basisgebaren. Het gaat om gebaren die zij vaak kunnen gebruiken tijdens lessen, activiteiten en dagelijkse momenten op school.
Deelnemers oefenen de gebaren vooraf. Daarna volgen zij twee bijeenkomsten van één uur. Tijdens deze bijeenkomsten krijgen zij uitleg over het belang van gebaren en oefenen zij samen met het gebruik ervan. Tussen beide bijeenkomsten voeren zij een praktijkopdracht uit. De ervaringen bespreken ze tijdens de tweede bijeenkomst.
De opzet is bewust praktisch. Deelnemers leren niet alleen hoe een gebaar eruitziet, maar ook wanneer en hoe zij het kunnen gebruiken.
“Wij hopen collega’s te enthousiasmeren om de gebaren echt in te zetten tijdens hun lessen”, legt de cursusleider uit. “Juist door ze vaak te gebruiken, worden ze herkenbaar voor leerlingen en onderdeel van de dagelijkse communicatie.”
De cursussen worden gegeven door verschillende cursusleiders binnen Punt Speciaal. Zij komen ieder schooljaar bij elkaar om de inhoud, theorie en opdrachten te bespreken. Waar nodig passen zij de cursus gezamenlijk aan.
Zo krijgen deelnemers op iedere locatie dezelfde basis mee. Dat is belangrijk voor leerlingen die met meerdere collega’s werken of tijdens hun schoolloopbaan van groep of locatie veranderen.
Wanneer collega’s gebaren op dezelfde manier gebruiken, ontstaat meer herkenning en duidelijkheid. Leerlingen hoeven dan niet steeds opnieuw te ontdekken wat een gebaar betekent.
Het gebruik van gebaren is geen los onderdeel naast het onderwijs. Het ondersteunt de communicatie gedurende de hele schooldag. Bijvoorbeeld bij het uitleggen van een opdracht, het maken van een keuze, het aangeven van een behoefte of het bespreken van wat er daarna gebeurt.
Gebaren kunnen gesproken taal niet in iedere situatie vervangen. Ze bieden wel een extra ingang die aansluit bij wat een leerling nodig heeft. Daarmee dragen ze bij aan een veilige leeromgeving waarin leerlingen meer mogelijkheden krijgen om te begrijpen, te reageren en mee te doen.
Door de cursus breed aan te bieden, werkt Punt Speciaal aan een gezamenlijke taal binnen de scholen. Een taal die niet alleen wordt gehoord, maar ook zichtbaar wordt gemaakt.
Want wanneer een leerling zich beter kan uiten en begrijpen wat er gebeurt, ontstaat ruimte om te leren, contact te maken en deel te nemen.